Coğrafya Dersi Senebaşı Zümresi Toplantı Tutanağı (2018-2019) 2018-2019 Öğretim Yılı Coğrafya Dersi Plan Örnekleri Yeni Coğrafya Öğretim Programı (20.01.2018) 2016-2017 Öğretim Yılı Coğrafya Dersi Sene Başı Zümre Örneği 2017-2018 Öğretim Yılı Coğrafya Dersi Yazılı Örnekleri (9,10,11 ve 12.Sınıflar) 9-10-11-12.Sınıf Coğrafya Dersi Günlük Plan Örnekleri

Matbaanın Kurulmasından Sonraki Türk Haritacılığı

Kullanıcı avatarı
Ihsan
Mesajlar: 2407
Kayıt: Çrş Ağu 21, 2013 8:34 pm
Ettiği Teşekkür: 114
Aldığı Teşekkür: 244

Matbaanın Kurulmasından Sonraki Türk Haritacılığı

Mesaj gönderen Ihsan » Pzr Eyl 28, 2014 9:59 pm

AVRUPA'DA ARAP HARFLERİ İLE BASILAN İLK HARİTA

Avrupa'da Arap harfleri ile basılan ilk harita Tunuslu Hacı Ahmed'e ait olan Dünya Haritasıdır. Hacı Ahmed'in, 967'de (1559) elma ağacı tahtası üzerine çizdiği, kalp şeklindeki düzlemküre dünya haritasının kenarlarında, satırlar halinde Türkçe yazılar bulunmaktadır. Harita 115 x 111 cm. boyutundadır.

Venedik'te San Marco Kütüphanesi'nde bulunan Tunuslu Hacı Ahmed'in Dünya Haritası, 16. yüzyıl kaynaklı Osmanlı haritaları içinde çok tartışılan bir yapıt olma özelliğini taşımaktadır. Harita altı parça halinde elma ağacı tahta kalıbı üzerine çizilmiştir. Haritanın 1559'da basılmış örnekleri mevcut değildir. Ancak 1795'de kalıplardan 24 baskı alınmış ve bugün elde bulunan örnekleri ortaya çıkartılmıştır. Yürek şeklindeki dünya haritası üzerinde, Türkçe ilginç bilgiler de yer almaktadır. Haritada yeni ve eski dünya yer almakta, güneyde çok büyük bir alanı kaplayan Antarktika bulunmaktadır.

Resim
Dünya Haritası – Tunuslu Hacı Ahmed

İLK TÜRK MATBAASININ KURULUŞU

İlk Türk matbaası İbrahim Müteferrika tarafından, 1139 Zilkade ortalarında (1727 Temmuz başları) İstanbul’da Yavuz Sultan Selim semtindeki evinde kurulmuştur. Tarihi kayıtlardan, İbrahim Müteferrika’dan önce İstanbul’da bazı azınlık matbaalarının kurulduğu ve işletildiği bilinmektedir. İbrahim Müteferrika, matbaa kurma girişimini gerçekleştirmek amacı ile, baskı sanatının yararlarını anlatan “Vesiletü’t-tıba’a” adlı tasarısını hazırlayıp sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’ya sunmuştur.

Resim

Sultan III. Ahmed’in fermanı ve Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi’nin verdiği fetva ile matbaa “Darü’t-tıba’ati’l-ma’mure” adıyla açıldı. 1729 yılından itibaren İbrahim Müteferrika’nın hastalanma tarihi olan 1743 yılına kadar geçen on altı yıl içinde, aynı matbaada 17 eser basılmıştır. Bunların arasında yer alan "Tuhfet'ül-Kibâr" adlı eser Osmanlı deniz tarihi ile ilgilidir. Kasım 1656'da yazılan eser 29 Mayıs 1729'da basılmıştır. 85 sayfa, 3 harita ve bir şekilden oluşmaktadır. 25x15 cm. boyutunda olup, 1000 adet basılmıştır.

Haritacılık ile ilgili bilgiler içeren bir diğer kitap ise "Tarihü'l-Hindi'-Garbi" adını taşımaktadır. Kitapta yazarın adı geçmemekte olup, 94 sayfa ve 3 haritadan meydana gelmektedir. Kitap 25x15 cm. boyutundadır ve 500 adet basılmıştır. İbrahim Müteferrika'nın bastığı en önemli eserlerden biri de Katip Çelebi'nin "Cihânnümâ" sıdır.

Matbaa, 1735 -1743 yılları arasında faaliyetini durdurmuştur. 1743’de hastalanan İbrahim Müteferrika’nın hastalığı iki yıl sürmüş, 1745’de hayata gözlerini yummuştur. İbrahim Müteferrika bu 17 kitaptan başka 4 adet harita basmıştır.

İBRAHİM MÜTEFERRİKA'NIN BASTIĞI HARİTALAR

Marmara Haritası

Resim

19 x 43 cm. ebadında olan harita şimşir kalıp üzerine hakkedilmiştir. Üzerinde kimin tarafından hazırlandığına ilişkin bir kayıt yoktur. Kalıp zamanla birkaç yerinden çatlamıştır. Haritanın altında da ölçeği “françenin milleridir yirmi mil bir derecedir ” şeklinde belirtilmiştir. Kalıp büyük bir olasılıkla Damad İbrahim Paşa’ya sunulmak üzere 1719 yılında İbrahim Müteferrika tarafından örnek olarak yaptırılmıştır. Bugüne kadar haritanın orijinal baskı nüshasına kütüphane, müze ve arşivlerde rastlanmamıştır.

Karadeniz Haritası

Resim

65 x 100 cm. ebadındaki harita dört ayrı bakır kalıp üstüne hakkedilmiştir. Sonradan renklendirilen harita, yeşil bez üzerine yapıştırılmıştır. Haritanın sağ üst köşesindeki kayda göre, 1137’de (1724-25) İstanbul’da basılmıştır.

İran Haritası

Resim

48 x 58 cm. ebadında olan harita dört bakır kalıp üzerine hakkedilip daha sonra renkli hale getirilmiştir. Harita Guillaume Delisle'nin 1724'te Paris'te basılan İran Haritası'nın geliştirilmiş bir şeklidir.

Mısır Haritası

39,5 x 49,5 cm. ebadındaki harita, bakır kalıp üzerine hakkedilip siyah-beyaz olarak basılmıştır. Üzerinde hayvan ve gemi resimleri ile dağlar gösterilmiştir. Sağ alt köşede Zatü’l-kürsi’il-sana’i bulunan İbrahim Müteferrika’nın bu haritası kaynaklarda uzun yıllar kayıp gösterilmiştir. Harita aslında İbrahim Müteferrika’nın 1730’da bastığı altıncı kitap olan Tarih-i Mısri’l-Kadim’de yer almaktadır. Haritada herhangi bir tarih ya da hazırlayanın adı yoktur. Haritanın yapımına Jansonius’un Mısır Haritası örnek alınmıştır.

Kaynak: Üye olmadığınız için bu linki göremiyorsunuz. Üye olmak için Tıklayınız.
[Teşekkür Butonu][Sosyal Medya Hesaplarımız][Site Kuralları]
"Özgürlük uğrunda herşeyi göze alabilenlerin hakkıdır!"


  • Rastgele Başlık
    Cevaplar
    Görüntüleme
    Son mesaj